محمد بن محمد بن أحمد القرشي ( ابن الاخوة ) ( مترجم : جعفر شعار )

53

آيين شهردارى ( فارسى )

خيار فسخ دارد يعنى عقد بنا به مذهب شافعى صحيح و استقبال‌كننده گناهكار و خيار فسخ براى فروشنده بنا به نص حديث ثابت است . ربا خداى تعالى ربا را حرام كرده و در حرمت آن تأكيد فرموده است . واجب است كه صرافان در معاملهء نقدين ( زر و سيم ) و نيز بازرگانان طعام در خريد و فروش اطعمه از ربا بپرهيزند ، و ربا جز در زر و سيم و طعام نيست ، و نيز صراف بايد از بيع نسيه و زياده گرفتن احتراز كند . اما احتراز از نسيه چنان است كه جواهر زرين و سيمين را به جواهر زرين و سيمين دست به دست فروشد ، يعنى قبض طرفين فىالمجلس باشد ، و اينكه صرافان به دارالضرب طلا دهند و در برابر دينارهاى مضروب بگيرند حرام است به سبب نسيه بودن ، و نيز به سبب اينكه معمولا زياده‌اى در كار است چه عادتا سكهء مضروب به اندازهء وزن طلاى تسليم شده نيست . و اما زياده گرفتن كه بايد از آن بپرهيزند مانند معاملهء شكسته با درست كه در آن هر دو همجنس‌اند يعنى زر در مقابل زر ، و سيم در مقابل سيم است ، ليكن اگر در جنس مختلف باشند رواست چنان كه رسول گرامى فرمود : « طلا در برابر طلا و نقره در برابر نقره است . جنس در مقابل جنس ( همجنس باشند ) ، و با يكديگر برابر باشند و هركه زيادت دهد يا بخواهد مرتكب ربا شده ، و هرگاه جنسها مختلف باشند دادوستد كنيد دست به دست چنان كه بخواهيد . » « 1 » دادوستد اطعمه در معاملهء اطعمه طرفين بايد فىالمجلس مبيع و ثمن را قبض كنند ،

--> ( 1 ) - قوله ( ص ) : الذهب بالذهب و الفضة بالفضة ، هاء بهاء ، سواء بسواء ، فمن زاد و استزاد فقد اربى ، فاذا اختلف الجنسان فبيعوا كيف شئتم يدا بيد . »